Ι. Ν. «ΜΕΓΑΛΗΣ» ΠΑΝΑΓΙΑΣ – ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΗΒΩΝ

Αρχική » Ιερός Ναός » ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ » ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ – ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΚΟΜΒΗ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ – ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΚΟΜΒΗ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

agiaaikaterini

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ – ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΚΟΜΒΗ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

ΠΑΝΗΓΥΡΗ ΕΝΟΡΙΑΚΟΥ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΟΥ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ (ΠΑΛΑΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΚΟΜΒΗ) [ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΟΥ 31]

ΕΝΤΥΠΟ ΣΕΛ. 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΕΛ. 2ΕΝΤΥΠΟ ΣΕΛ. 3ΕΝΤΥΠΟ ΣΕΛ. 4

 

Αγαπητοί συμπροσκυνητές,
Ο πρωτοχριστιανικός Ναός της ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ, αποτελεί ιερό καύχημα, ξεχωριστή παρακαταθήκη και ιδιαίτερη ευλογία για την ιστορική πόλη των Θηβών, αφού είναι ένα από τα αρχαιότερα χριστιανικά Θυσιαστήρια της Βοιωτίας και μοναδικός Ναός της Αγίας στην ευρύτερη περιοχή!
Ο Έφορος Αρχαιοτήτων ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΕΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ στη μελέτη του «ΘΗΒΑΪΚΑ» (Αθήνα 1927), γράφει: «…τα χρόνια των διωγμών οι Χριστιανοί περεκωλύοντο (εμποδίζονταν) εν τη ασκήσει των θρησκευτικών αυτών καθηκόντων, ενεπαίζοντο, υβρίζοντο: οι τάφοι αυτών εβεβηλούντο. Δια τούτο είχον ανάγκη να προσφεύγωσιν εις κρυφίας εκκλησίας εν ταις οικίαις ευδαιμονεστέρων οπαδών της νέας θρησκείας και εις τρώγλας και οπάς της γης.
Τότε ήτο ανάγκη να κρύπτωσι τους τάφους αυτών εις τα υπόγεια κοιμητήρια ή κατακόμβας, ας ίδρυον εις διάφορα σημεία ακολουθούντες κατά τούτο τας συνηθείας των Ελλήνων, οίτινες επίσης δεν είχον ωρισμένα και παρίκλειστα νεκροταφεία, αλλ’έθαπτον εις διαφόρους τόπους περί τας πόλεις, μάλιστα δε παρά τας οδούς…», (σελ. 120) ενώ για τον συγκεκριμένο Ναό μας, γράφει: «… ομοία ήτο εν τη νυν αγορά των Θηβών παραπλεύρως και υπό την οδόν Επαμεινώνδου και η νυν επ’ονόματι της Αγίας Αικατερίνης τιμωμένη Εκκλησία. Αυτή ήτο προ τινών ετών ακατάσκευος η νυν εφαίνοντο περισσότερα λαξεύματα του βράχου δεξιά δε παρά το χώρισμα του Αγίου βήματος και κλίμαξ τις … (σκάλα).
Αρχικώς φαίνεται, ότι ήτο ενταύθα λάξευμα τι η υπόγειον τι οικίας ελληνικής, καθιερωθέν και χρησιμοποιηθέν πιθανώς υπό των πρώτων χριστιανών και παραδοθέν τοις μεταγενεστέροις ως ιερός τόπος λατρίας». (σελ. 207).
Μία άλλη εξίσου σημαντική πληροφορία συλλέγουμε από το Συναξάριο του ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ του ΚΑΛΟΚΤΕΝΟΥΣ, όπου ο βιογράφος σημειώνει τα εξής: «υπάρχει και τοιχογραφία του Αγίου εν τινι άλλω ναΐσκω εν κατακόμβη ήτις είναι ερείπιον εντός της πόλεως και αναφέρεται εις την μνήμη της Αγίας Αικατερίνης. (Α. Βασιλείου «Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ» ΕΝ ΘΗΒΑΙΣ σ.110).
Η τοιχογραφία λόγω υγρασίας δεν διασώζεται. Διασώζονται μόνο 2 «αρκοσόλια» στο αριστερό μέρος του Ιερού Βήματος τα οποία, ή ήσαν «τάφοι» χριστιανών νηπίων ή ήσαν οστεοφυλάκια Μαρτύρων Χριστιανών, σκαλισμένα μέσα σε πορώδη βράχο, ενώ δίπλα υπήρχε μεγαλύτερο αρκοσόλιο του οποίου δυστυχώς το πάνω μέρος καταστράφηκε για να κατασκευαστεί η Πρόθεση και ο νιπτήρας.
Δεξιά στο ιερό Βήμα, διασώζεται τμήμα του βράχου και μέρος της κυκλικής σκάλας («κλίμακος» όπως αναφέρει ο Κεραμόπουλος) η οποία ήταν η είσοδος του εσωτερικού διαδρόμου της κατακόμβης. Ο διάδρομος διέσχιζε τη σημερινή οδό Επαμεινώνδου (πεζόδρομο) και έφτανε μέχρι το Παρεκκλήσιο του Αγίου Ανδρέου, διασχίζοντας απόσταση περίπου 120 μέτρων! Οι κύριοι ΛΟΥΚΑΣ ΑΝΑΝΙΚΑΣ και ΠΑΝ. ΛΙΑΓΚΑΣ αφηγούνται πως:           «… την Δεκαετία του 1960 -μικρά παιδιά-, κατεβαίναμε στην κρύπτη της Αγίας Αικατερίνης, περνούσαμε μέσα από ένα διάδρομο – κρατώντας κεριά για να βλέπουμε – και ανεβαίναμε, βγαίνοντας στην Εκκλησία του Αγίου Ανδρέα για να παίξουμε». Ο διάδρομος στοά της Κατακόμβης φαίνεται πως χρησίμευε και ως καταφύγιο των περιοίκων τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής. Δυστυχώς αργότερα καταστράφηκε από επιχωματώσεις.
Ο Ναός της Αγίας Αικατερίνης χρησιμοποιήθηκε και ως πρώτο κατάλυμα των ξεριζωμένων Μικρασιατών που εδώ το 1922, βρήκαν φιλοξενία και θαλπωρή.
Όπως καταλαβαίνουμε λοιπόν, «… θα πρέπει να είμαστε πολύ περήφανοι και ευτυχείς εμείς οι Θηβαίοι, γιατί εκτός των άλλων» (γράφει ο π. Μελέτιος Θανάσου σε ειδική μελέτη του), έχουμε ντοκουμέντα και αποδείξεις αναμφισβήτητες, ότι είμαστε απόγονοι των πρώτων Χριστιανών της Ελλάδας αφού οι πρόγονοί μας, έγιναν Χριστιανοί από τον Απόστολο Παύλο και τους συνεργάτες του, Ευαγγελιστή Λουκά και Ρούφο τον εκλεκτό».
Στον Ιερό Ναό αναφέρονται και οι Ιστορικοί Γ. ΤΣΕΒΑΣ και Β. ΔΕΛΒΕΝΑΚΙΩΤΗΣ. Ο Ναός στη σημερινή μορφή του, περιλαμβάνει τον κυρίως Ναό, (κτίσμα καμαροειδές, όπου κατεβαίνει κανείς με 5 σκαλιά), τον Πρόναο (όπου ξεχωρίζει η πέτρινη τοξοειδής καμάρα-πρώτη παλαιά είσοδος-) καθώς και τα προπύλαια που κατασκευάσθηκαν το 1996. Ο άνω προσκυνηματικός Ναός της Αγίας κατασκευάσθηκε το 1951.
Το πέρασμα όμως τόσων αιώνων πλήγωσαν το Ιερό κτίριο και γι’ αυτό κατόπιν ευλογίας του τότε Σεβ/του Μητροπολίτου μας, με ομόφωνη απόφαση του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου, σε συνεννόηση με την Αρχαιολογική Υπηρεσία και την επίβλεψη μηχανικών, ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 1999 οι εργασίες καθαρισμού επαναστηλώσεως, επισκευής και ανακαινίσεων του χώρου, οι οποίες ολοκληρώθηκαν τον Νοέμβριο του 2000.
Με την ακολουθία των ΘΥΡΑΝΟΙΞΙΩΝ που τέλεσε ο τότε Σεβ/τος Ποιμενάρχης μας και νυν Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ κατά τον Πανηγυρικό Εσπερινό στις 24 Νοεμβρίου 2000, παραδόθηκε και πάλι στη Θεία Λατρεία. Πιο συγκεκριμένα έγιναν οι εξής εργασίες:
  1. Καθαρισμός των παλαιών επικίνδυνων επιχρισμάτων (σοβάδων) και παλαιάς τοιχοδομίας Πρόναου, τοποθέτηση 2 στρωμάτων πλέγματος για την στήριξη-δέσιμο των τοίχων και του Τέμπλου, και νέα επιχρίσματα (σοβάδες).
  2. Κατασκευή δύο κολώνων για την στήριξη των δοκαριών στο Ιερό Βήμα, καθαρισμός της παλαιάς πέτρινης τοξοειδούς πύλης-κάμαρας, μεταξύ Πρόναου και κυρίως Ναού.
  3. Νέα ηλεκτρική εγκατάσταση -εξαερισμός και τοποθέτηση αφυγραντήρα.
  4. Πλακόστρωση δαπέδου και τοποθέτηση μαρμάρων στα σκαλοπάτια και αλλού.
  5. Τοποθέτηση υδρορροών και βάψιμο εσωτερικού και εξωτερικού χώρου Ναού με ειδικά ανθυγραντικά χρώματα.
  6. Αρχαιοπρεπής δομή του όλου εσωτερικού χώρου (πρωτοχριστιανικοί σφυρήλατοι πολυέλαιοι, κανδήλες και κηροπήγια, απλίκες, φανάρια, διακριτικός φωτισμός και πρωτοχριστιανικά σύμβολα στους τοίχους).
  7. Κατασκευή νέων ιερών καλυμμάτων Αγίας Τραπέζης και Προθέσεως και αγιογράφηση 2 πρώτων Εικόνων Τέμπλου (Χριστού και Θεοτόκου) αντίγραφα αντιστοίχων Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης Σινά.
  8. Τοποθέτηση κουπαστής σα σκαλοπάτια.
Υπολείπονται αναγκαίες εργασίες τοποθέτηση κατάλληλων προστατευτικών τοιχωμάτων στα εξωτερικά προπύλαια, αλλά και διαρκής συντήρηση και προστασία του μνημειώδους Ναού μας. Ασφαλώς για να κατασκευασθούν όλα αυτά, ήταν και είναι αναγκαία η δική σας ηθική συμπαράσταση, η βοήθεια και η οικονομική ενίσχυση για τα οποία ΘΕΡΜΟΤΑΤΑ ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ.
Απευθυνόμενοι στην αγάπη σας, παρακαλούμε να ενισχύσετε μεγαλόδωρα με την εμπιστοσύνη και σιγουριά που αγκαλιάσατε έως τώρα και τα προβλεπόμενα έργα.
Εγκάρδια σας ευχόμαστε η ευλογία της ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ να σκεπάζει και να διαφυλάσσει εσάς και την οικογένειά σας!
Το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο.