ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
[ΚΑΘΕ ΣΑΒΒΑΤΟ ΩΡΑ -5:30μ.μ. ΤΜΗΜΑ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΣΚΑΚΙ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΜΑΣ “ΚΑΤΑΦΥΓΗ”]
Είναι γνωστό, ότι η πρόοδος κάθε ατόμου, στη σύγχρονη κοινωνία, εξαρτάται από τη διανοητική του καλλιέργεια και ανάπτυξη. Η καλλιέργεια αυτή συντελείται με την παροχή της κατάλληλης εκπαίδευσης από την πολιτεία και γενικά από τους υπεύθυνους γι’ αυτήν φορείς και την οικογένεια, πλην, όμως, το εάν αυτή η καλλιέργεια θα έχει και την ανάλογη ανάπτυξη εξαρτάται από τη δυνατότητα του «φέροντος οργανισμού» δηλαδή του εγκεφάλου του ατόμου να προσλάβει, ήτοι να κατανοήσει, να εμπεδώσει και τελικά να καταφέρει να χρησιμοποιήσει παραγωγικά τις παρεχόμενες γνώσεις.
Θα μπορούσαμε, δηλαδή να παρομοιάσουμε τη σχέση που έχουν εγκέφαλος και γνώσεις, με τη σχέση που έχει ο σκληρός δίσκος του ηλεκτρονικού υπολογιστή με το λειτουργικό πρόγραμμα το οποίο έχουμε εγκαταστήσει για να τον χρησιμοποιήσουμε. Με άλλα λόγια όπως στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, που όσο καλό και αν είναι το πρόγραμμα που του φορτώνουμε δεν θα μπορεί να το τρέξει με την απαιτούμενη ταχύτητα και ακρίβεια, αν δεν έχει τις απαιτούμενες γι’ αυτό το σκοπό δυνατότητες ο ίδιος ο σκληρός του δίσκος, έτσι και στον ανθρώπινο εγκέφαλο, για να μπορεί αυτός να δεχθεί τις γνώσεις και να τις κατανοήσει, να τις εμπεδώσει και να τις χρησιμοποιήσει κατάλληλα, απαιτείται να είναι λειτουργικός ο ίδιος ο εγκέφαλος, δηλαδή να έχει τον απαιτούμενο βαθμό ευφυΐας ήτοι διανοητικής νοημοσύνης. Άρα, στόχος της εκπαίδευσης δεν αρκεί να είναι μόνο η παροχή γνώσεων και δεξιοτήτων, αλλά, όπως πιθανόν να έλεγε και ένας «κομπιουτεράκιας» η ενδυνάμωση του «σκληρού μας δίσκου», ήτοι του εγκεφάλου.
Παρ’ όλα αυτά, όποια κι αν είναι η καλλιέργεια και η συνακόλουθη πρόοδος στις διανοητικές ικανότητες του ανθρώπου παράλληλα με αυτήν την πρόοδο, οι σύγχρονοι ειδικοί επιστήμονες δέχονται ότι στην επίδοση και απόδοση του καθένα μας στο στίβο της ζωής υπεισέρχεται και η συναισθηματική νοημοσύνη, δηλαδή τα στοιχεία εκείνα που έχουν να κάνουν με τη συναίσθηση, ήτοι τη δυνατότητα συνειδητοποίησης, τόσο των ιδικών μας συναισθημάτων, όσο και αυτά των άλλων, κάτι σαν το ένστικτο ή, ακόμα οι συνήθειες και η νοοτροπία του ατόμου, δηλαδή στοιχεία και χαρακτηριστικά που, παρ’ όλο ότι εν πολλοίς έχουν σχέση με την κληρονομικότητα, εντούτοις και σ’ αυτά είναι δυνατόν να υπεισέλθει η επίδραση της εκπαίδευσης.
Να, λοιπόν, δύο πεδία με τα οποία μπορούν και πρέπει να ασχοληθούν οι ειδικοί της εκπαίδευσης προκειμένου να εξασφαλίσουν την σφαιρική πρόοδο των νέων. Δεν είναι, όμως, μόνον αυτά.
Το κυριότερο πεδίον-παράγοντας ο οποίος απαιτεί την προσοχή των υπευθύνων της εκπαίδευσης και, κυρίως του δάσκαλου ή γονέα παιδαγωγού είναι η πνευματική καλλιέργεια των νέων, πνευματική με την έννοια και της ηθικής και του αντικειμενικού σκοπού στον οποίο πρέπει να αποβλέπει η ανώτερη και βαθύτερη διανόηση κάθε ανθρώπου και κάθε ομάδας ανθρώπων, και, που θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι, γενικά, το περιεχόμενο της έννοιας «Άνθρωπος». Αυτή η πνευματική καλλιέργεια με στόχο το περιεχόμενο της έννοιας «Άνθρωπος», δεν είναι τίποτα άλλο από τη σωστή διαπαιδαγώγηση την οποία πρέπει να έχουν τα παιδιά μας, δηλαδή η παιδεία την οποία θα τους προσφέρουμε και με την οποία, πέραν της καθαρά τεχνικής εκπαίδευσης, θα τα γαλουχήσουμε.
Άρα, εν κατακλείδι, ο ειδικός παιδαγωγός, τουτέστιν αυτός ο οποίος ασχολείται με την εκπαίδευση των νέων έχει τρία, εν τέλει, πεδία με τα οποία θα πρέπει να ασχοληθεί: πρώτον, τη τεχνική εκπαίδευση-διανόηση η οποία πρέπει να περιλαμβάνει, αφενός την απόκτηση γνώσεων και την εξάσκηση πάνω σ’ αυτές και αφετέρου την ενδυνάμωση των διανοητικών ικανοτήτων, ήτοι της διανοητικής νοημοσύνης, δεύτερον, τη συναισθηματική αγωγή και, τέλος, την παιδεία ή διαπαιδαγώγηση των νέων. Μάλιστα, τη μεταξύ των τριών πρώτων παραγόντων, ήτοι της διανοητικής νοημοσύνης, των γνώσεων και της συναισθηματικής νοημοσύνης σχέση με την διαπαιδαγώγηση ή αλλιώς παιδεία, θα μπορούσαμε να την παρομοιάσουμε με το βέλος που εξακοντίζεται κατά του στόχου, με το πνεύμα που καθορίζει ποιος θα είναι ο στόχος, αντίστοιχα.
Κατόπιν αυτών, γεννάται το ερώτημα: υπάρχει άραγε κάτι, ένας τύπος εκπαίδευσης, ένα εργαλείο που να μπορεί να προσφέρει όλα αυτά που αναπτύχθηκαν παραπάνω; Δηλαδή παροχή γνώσεων, καλλιέργεια της διανοητικής και της συναισθηματικής νοημοσύνης, ενώ ταυτόχρονα θα κατευθύνει το παιδί σύμφωνα με την ουσία του περιεχομένου της έννοιας Άνθρωπος, ήτοι προς τις ανώτερες σφαίρες προορισμού του Ανθρώπου;
Η απάντηση είναι, Ναι. Το ΣΚΑΚΙ.
Γιατί, όπως ήδη αναφέρθηκε, το σκάκι μπορεί να καλλιεργήσει στον ύψιστο βαθμό, σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη συναφή ενασχόληση, τις πνευματικές ικανότητες, του ατόμου, διανοητικές, συναισθηματικές, ηθικές και ό,τι έχει σχέση με τις ηθικές αξίες και τον ηθικό κώδικα της κοινωνίας μας. Όλα αυτά τεκμηριώνονται από τις επιστημονικές έρευνες οι οποίες έχουν γίνει παγκοσμίως με θέμα την εκπαιδευτική αξία που έχει το σκάκι.
Ενισχύει την σκέψη
Αναπτύσσει τις δεξιότητες σχεδιασμού, λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβλημάτων
Βοηθά στη βελτίωση της συγκέντρωσης
Βελτιώνει τη μνήμη
Δημιουργεί αυτοπεποίθηση
Αυξάνει τα επίπεδα IQ καθώς και την δημιουργικότητά και εφευρετικότητα τους
Μαθαίνει να αγωνίζεται με βάση κανόνες και με πρωταρχικό κριτήριο την αξία του
Τέλος το σκάκι θα δώσει στο παιδί σας ένα σημαντικό μάθημα για την πορεία του, τόσο κατά τη διάρκεια των σχολικών χρόνων όσο και στην μετέπειτα ζωή γενικότερα. Την αξία της ήττας. Διότι στο σκάκι, το παιδί σας θα μελετήσει την ήττα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Θα σκεφτεί τι έκανε λάθος. Θα μελετήσει τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να την είχε αποφύγει. Και εν τέλει θα μάθει να την δέχεται με αξιοπρέπεια, καθώς και να σέβεται τον αντίπαλο του. Στο τέλος της ημέρας καμία ήττα δεν άξιζε τόσο όσο μια ήττα στο σκάκι.
Αν λοιπόν και εσείς θέλετε να εκμεταλλευτείτε τα οφέλη που προσφέρει το σκάκι στο παιδί σας, δεν έχετε παρά να ξεκινήσετε την υπέροχη αυτή δραστηριότητα μαζί μας. Και φυσικά δεν θα πρέπει να παραλείψουμε ότι το σκάκι αποτελεί έναν εξαιρετικό τρόπο για διασκέδαση τις ημέρες που μένουμε σπίτι. Οικογένειες που παίζουν σκάκι δένονται κι επικοινωνούν ακόμη περισσότερο.