ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΝΟΥΘΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΥ ΤΟΥ ΕΝ ΠΑΤΜΩ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΝΟΥΘΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΥ ΤΟΥ ΕΝ ΠΑΤΜΩ

Η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία συνεδριάσε στο Φανάρι, υπό την προεδρία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, αποφάσισε σαν σήμερα Τετάρτη 29 Αυγούστου 2018, την αγιοκατάταξη του Γέροντος της Πάτμου Αμφιλοχίου Μακρή (1889-1970).
Ο νέος άγιος της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Αμφιλόχιος Μακρής, ήταν φίλος και πνευματικό παιδί του Αγίου Νεκταρίου. Υπήρξε πνευματικός πατέρας πολλών μεγάλων μορφών της Εκκλησίας, Ελλήνων και ξένων.

Διετέλεσε και ηγούμενος της Βασιλικής, Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Ιεράς Μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και Πατριαρχικός Έξαρχος Πάτμου. Επίσης ίδρυσε τη Γυναικεία Μονή του Ευαγγελισμού Μητρός Ηγαπημένου το 1937.
Ο Γέρων Αμφιλόχιος Μακρής σημάδεψε την Πάτμο με τη μεγάλη πνευματική, εθνική και οικολογική προσφορά του.

Υπήρξε εμπνευστής του ιεραποστολικού έργου στην Αφρική και αλλού, αφού μορφές, όπως ο αείμνηστος π. Χρυσόσοστομος Παπασαραντόπουλος και ο ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου, Μητροπολίτης Γάνου και Χώρας κ. Αμφιλόχιος (Τσούκος), υπήρξαν πνευματικά του παιδιά.

Ο παγκοσμίως γνωστός ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου, Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Γουέαρ, ομολογεί ότι προσήλθε στην Ορθοδοξία εξαιτίας της γνωριμίας του με τον Γέροντα Αμφιλόχιο.

Μάλιστα, στο βιβλίο του «Αρχή Ημέρας. Η ορθόδοξη προσέγγιση της Δημιουργίας» (Γουέαρ Κ., 2007, «Αρχή Ημέρας. Η ορθόδοξη προσέγγιση της Δημιουργίας», Ιερόν Προσκύνημα Αγίου Γεωργίου του Εν Ιωαννίνοις, Ιωάννινα), αναφέρεται σε ένα περιστατικό που αποδεικνύει ότι η οικολογική κρίση «δεν μπορεί να λυθεί χωρίς αγάπη»:

«Θυμάμαι τώρα, πώς στη δεκαετία του 1960, όταν ήμουν διάκονος στη Μονή Αγίου Ιωάννου Θεολόγου στην Πάτμο, ο γέροντάς μας, ο πατήρ Αμφιλόχιος, συνήθιζε να μας λέει:

Γνωρίζετε πως ο Θεός μας έδωσε μία ακόμη εντολή, που δεν αναφέρεται στην Αγία Γραφή; Είναι η εντολή να αγαπάτε τα δέντρα».

Η αγιοκατάταξη του Γέροντος Αμφιλοχίου έρχεται να επιβεβαιώσει την καθολική φήμη που είχε στη συνείδηση του λαού ως άνδρας ενάρετος και όσιος.

Ας δούμε μερικές από τις συμβουλές και τις νουθεσίες του:
Το να παραμένης πιστός εις τον Μοναχισμόν θεωρείται μαρτύριον.
Θέλει ο Χριστός να σου βγάλη τα αγκάθια, διότι είναι κηπουρός και συ θέλεις την ησυχία σου.
Ο Χριστός είναι κοντά μας, ας μη τον βλέπομε… καμμιά φορά μας δίδει και κανένα μπάτσο από πολλήν αγάπην…
Πρέπει να χαίρεσαι. Καλλιτεχνική σμίλη κρατά στα χέρια του ο Ιησούς. Θέλει να σε ετοιμάση ένα άγαλμα του ουρανίου παλατιού.
Είσθε βασιλικά πρόσωπα, προορίζεσθε για τον ουράνιο νυμφώνα.
Όταν ιδής άνθρωπον κουρασμένον (πνευματικώς) μη του βάλης άλλο φορτίο διότι τα γόνατα δεν αντέχουν.
Αγάπησε τον Ένα να σε αγαπούν και τα θηρία.
Αληθινός πλούτος για μένα είναι να σας δω στην Βασιλείαν των Ουρανών.
Όταν υπάρχει η φλόγα της αγάπης, ό,τι κακό πλησιάζει το κατακαίει.
Ο άνθρωπος όταν δεν ζητά τα δικαιώματά του θα φωτίση ο Θεός τον άλλον να του τα δώση.
Το φως του Κυρίου να σε φωτίζη και να σε οδηγή πάντοτε.
Ο διάβολος φρίττει όσον μάλιστα βλέπει νέες υπάρξεις να κάθωνται εδώ διά τον Χριστόν.
Όταν έχετε πειρασμούς τότε κατέρχεται η χάρις του Θεού. Φαίνεται ότι του χαλάτε (του πειρασμού) τα σχέδια.
Ο άνθρωπος που αγαπά πνευματικώς αισθάνεται προσευχόμενος, ότι ευρίσκεται εντός του Θεού και του αδελφού του. Λυπάται όταν δεν πορεύεται καλώς ο αδελφός του και προσεύχεται διά την πρόοδόν του. Ουδέποτε αλλάσσει εκείνος που έχει την χριστιανικήν αγάπην…
Ερώτησις: Αφού βλέπετε, Γέροντα, τόσο καθαρά τις αδυναμίες μας, τα λάθη μας, γιατί δεν μας τα υποδεικνύετε;
Απάντησις: Λυπούμαι για όσα βλέπω ως πατέρας, αλλά ελπίζω εις την καλλιτέρευσιν. Υποδεικνύω όσα πρέπει, αλλά πιο κερδισμένος είσαι, όταν χύσης δυο ή τρία δάκρυα εμπρός εις τον Χριστόν δι’ αυτά, παρά να πης πολλά λόγια. Εκείνος είναι ο ιατρός και παιδαγωγός μας. Ο Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός, αλλά εμείς εκλείσαμε τα μάτια μας και βλέπομε σκοτεινά. Αφού προχωρούμε έτσι άλλοι λασπώνονται και άλλοι σκοτώνονται.

Πολλές φορές την ήμερα έρχεται ο Χριστός και σου χτυπά, αλλά εσύ έχεις δουλειές…

Εκείνος που ταράσσεται δεν σκέπτεται λογικά, ορθά. Κάμνε υπομονήν και θα βραβευθής με στέφανον. Θέλω να είσθε ήρεμες για να συναντώμεθα. Άμα είσθε κουρασμένες δεν λειτουργούν οι ασύρματοι.

Το Πνεύμα του Θεού να μη φεύγη από το νου και την καρδία σας.
Ο Κύριος να σας ενισχύη, να κρατήσετε σταθερά τη σημαία της αληθείας και της εγκράτειας.
Ο Χριστιανός είναι πραγματικά άνθρωπος. Ξέρει όλους τους τρόπους της ευγενείας.
Όταν η καρδία μας δεν έχει την αγάπη προς τον Χριστόν δεν μπορούμε να κάνωμε τίποτε. Είμαστε σαν πλοία που δεν έχουν φωτιά, βενζίνη στη μηχανή τους.
Όσον ο άνθρωπος απλοποιείται, θεοποιείται. Γίνεται άκακος, ταπεινός, πράος, ελεύθερος, γίνεται… γίνεται…
Αυτά που ακούμε (πολέμους, σεισμούς, καταστροφές, είναι βροντές και θα έλθη και η βροχή…).
Πρέπει λοιπόν να είμαστε έτοιμοι προς απολογίαν και μαρτύριον.
Να γίνετε άνθρωποι άξιοι της άνω Ιερουσαλήμ.
Η Χάρις του Παναγίου Πνεύματος κάνει τον άνθρωπον να εκπέμπη ακτίνας. Πρέπει όμως ο άλλος να έχη καλόν δέκτην διά να το καταλάβη.
Πρέπει να έχωμε στον ουρανόν τα βλέμματά μας. Τότε δεν θα μας κλονίζη τίποτε.
Παρακαλώ τον Θεόν να σας αγιάση, να σας οδηγήση εις τον Παράδεισον. Αυτήν την προίκα παρακαλώ να σας δώση ο Κύριος…
Εις την λειτουργίαν διά να έλθη η χάρις του Θεού πρέπει να έχης συγκέντρωσιν, ειρήνην και να μη σκέπτεσαι τίποτε.
Όσον ο άνθρωπος αγαπά τον Θεόν, τόσον έχει αγάπην και για τους ανθρώπους. Τους αγαπά σαν εικόνες Θεού, με σεβασμόν, λεπτότητα και αγιασμόν.
Καθημερινώς προσεύχομαι να σας δω στις τάξεις των οσίων γυναικών…
Παράδεισον χωρίς εσάς παιδιά μου, δεν τον θέλω.
Ερώτησις: Πώς κατορθώνετε να έχετε τέτοια υπομονή και καρτερία εις τα διάφορα;
Απάντησις: Η χάρις του Θεού βοηθά. Πάντα πιστεύω παιδί μου εις την δύναμιν του Θεού που όλα τα μεταβάλλει και τα ρυθμίζει προς το συμφέρον της ψυχής μας.

Όταν θα δήτε τα δάκρυα τότε είναι επίσκεψις του Θεού εν τη προσευχή.
Όταν κοινωνής όχι μόνον παίρνεις δύναμη, άλλά φωτίζεσαι, βλέπεις ορίζοντας ευρείς, αισθάνεσαι χαράν… διαφορετικά νοιώθει ο καθένας, ανάλογα με την διάθεση και την φλόγα της ψυχής του. Άλλος αισθάνεται χαρά και ξεκούρασι, άλλος ειρήνη, άλλος πνεύμα αφοσιώσεως και άλλος μίαν ανέκφραστη αγάπη προς πάντας. Ένοιωθα πολλές φορές κουρασμένος αλλά μετά την θεία Κοινωνία αισθανόμουν τον εαυτό μου σαν να μην είχα τίποτα.
Η αθωότης είναι ανωτέρα από την ιδιοφυΐα.
Ο άνθρωπος που έχει εγωισμό δεν ελκύει κανένα. Και αν κάποιον ελκύση, γρήγορα θ’ απομακρυνθή. Ο πνευματικός σύνδεσμος γίνεται αδιάλυτος όταν συναντήση παιδικό πνεύμα, αθωότητα και αγιασμό.
Ο άνθρωπος που δεν έχει Χριστό τα βλέπει όλα δύσκολα και σκοτεινά.
Εις το Μοναστήρι πρέπει να ξέρετε άλλους ανθρώπους στέλνει ο Θεός και άλλους στέλνει ο διάβολος. Ο μεν Θεός για να ενισχύουν, ο δε διάβολος για να διαλύουν τα Μοναστήρια.
Όταν η καρδιά μας δεν έχη τον Χριστόν, τότε θα βάλωμε μέσα ή χρήματα ή κτήματα ή ανθρώπους.
Σας παρακαλώ να εφαρμόσετε αυτήν την εντολήν. Όσο μπορείτε να καλλιεργήσετε την αγάπην προς το πρόσωπο του Χριστού. Σε τέτοιο σημείο που όταν θα προφέρετε τ’ όνομά Του να τρέχουν δάκρυα από τα μάτια σας. Η καρδία σας πρέπει να καίγεται πραγματικά. Τότε Αυτός θα είναι ο δάσκαλος σας.
Αυτός θα είναι ο οδηγός σας, ο αδελφός σας, ο πατέρας και ο Γέροντάς σας.
Μη δώσετε ποτέ σημασία σε κανένα γήϊνο και ασταθές.
Να έχετε προσοχή, υπομονή και εν τη απομονώσει να βλέπετε και να εξετάζετε τον εαυτόν σας.
Ας καλλιεργήσουμε πρώτα τον εαυτόν μας, ο κόσμος θέλει να δη ανθρώπους εφαρμοστάς του Νόμου του Θεού. Αυτοί σπανίζουν εις την εποχήν μας.
Αγαπήσατε με όλην την καρδία σας τον Νυμφίον σας Χριστόν και όλοι οι άνθρωποι θα σας αγαπούν και θα σας περιποιούνται.
Εύχομαι να ζήσετε άγια και να ακολουθήσετε τις άγιες γραμμές των πατέρων μας από τώρα που είσθε νέες, για να βρεθείτε όλες εις τον Παράδεισον. Αυτός είναι ο προορισμός σας.
Το Άγιον Πνεύμα να μη φύγη από πάνω σου, από την καρδιά σου.
Είναι ωραίον, θαυμάσιον πράγμα να βλέπης να συνδέωνται πρόσωπα με την αγάπη του Χριστού.
Ο πειρασμός αδημονεί στενοχωρείται και δη¬μιουργεί εξωτερικούς πολέμους. Ξεύρει τόσες τέχνες… σέρνει τον άνθρωπον σε αμφιβολία. Γι’ αυτό έχουμε πολλά ναυάγια.
Όταν ιδώ τον άνθρωπον να διψά πολύ (διά Θείαν Κοινωνίαν) δεν δίδω πολλήν σημασίαν εις την νηστείαν. Μερικοί δείχνουν τόσην μετάνοιαν που πρέπει να υποβοηθούνται.
Ο πειρασμός ξέρεις τι μάστορας είναι; τα ελάχιστα τα κάνει μεγάλα. Μεταχειρίζεται μεγάλη πολιτική.
Επιθυμώ την αναγέννησιν του Μοναχισμού, διότι κατά την γνώμην μου το Ευζωνικόν Τάγμα της Εκκλησίας είναι ο Μοναχισμός.
Αι ψυχαί έχουν διάθεσιν να ιδούν το κάλλος της μορφής του Θεού.
Η προστασία του Θεού αδυνατεί τους πειρασμούς μας.
Όταν υπάρχη ο φόβος του Θεού δίδεται η σοφία.
Όλοι οι άγιοι ησθάνοντο χαράν και αγαλλίασιν όταν εσκέπτοντο την ουράνιον βασιλείαν του Θεού.
Επειδή είναι γενική εξαχρείωσις, δεν μπορούν να καταλάβουν ότι υπάρχει πνευματική αγάπη.
Όταν ιδώ άνθρωπον ερεθισμένον προσεύχομαι να τον ειρήνευση ο Κύριος και δεν ακούω τι λέγει. Γι’ αυτό και δεν στενοχωρούμαι. Όταν θα ηρεμήση και θα δοθή η κατάλληλη ευκαιρία τότε του ομιλώ, διότι τότε είναι ακριβώς σε θέση να καταλάβη την αφροσύνη του…
Οι κοσμικοί άνθρωποι σε κουράζουν, διότι σαν ηλεκτρικά κύματα έρχονται επάνω σου ό,τι υπάρχει αποθηκευμένο μέσα τους.
Πρέπει να είμεθα άνθρωποι της χάριτος και όποιος μας πλησιάσει να ξεκουράζεται.
Να βλέπωμεν όλους ανωτέρους, όσες αδυναμίες και αν παρουσιάζουν. Να μην φερώμεθα με σκληρότητα, αλλά πάντοτε να έχωμεν εις την σκέψιν μας ότι είναι και ο άλλος του αυτού προορισμού.
Εγώ, με τη χάρι του Θεού, πάντοτε έβλεπα όλους ανωτέρους από εμένα και αγίους.
Αδιαφόρει για όλα τα εμπόδια. Η μόνη απασχόλησίς σου, η σκέψις σου να είναι ο Νυμφίος σου. Να μιλάς μόνον με Αυτόν.
Ημείς πρέπει να έχωμεν αγάπην. Το μεγαλύτερο κακό να μας κάνουνε πρέπει να τους αγαπούμε. Μόνον με την αγάπη θα μπούμε στον Παράδεισο.
Να καλλιεργής την ευχή και θα έλθη καιρός που η καρδία σου θα σκιρτά από χαρά, όπως όταν πρόκειται να δης ένα πολυαγαπημένο σου πρόσωπο.
Την βραδυνή προσευχή να μην την αμελής. Να προσεύχεσαι με διάθεσιν όπως εκείνοι που πηγαίνουν σε συμπόσιον. Είναι ξύπνιοι και αισθάνωνται όλο χαρά. Έτσι και συ αφού πρόκειται να ομιλήσης με τον Νυμφίο σου, να μην ακούς όταν σου λέγη ο πειρασμός διάφορα για να σε εμπόδιση, γιατί ξέρεις έχομεν έναν που ενδιαφέρεται πολύ για μας.
Ερώτηση: Πώς πρέπει, Γέροντα, να σκεπτώμεθα τον Χριστό;
Απάντησις: Πάντα με αγάπη, πρέπει να φέρνωμε στη μνήμη μας το Χριστό. Μπορεί να κρατούμε στα χέρια μας μια φωτογραφία ενός ανθρώπου αλλά επειδή δεν τον γνωρίζομεν, ή μάλλον δεν αγαπούμεν δεν μας συγκινεί. Ενώ όταν πάρωμε την φωτογραφία της μάννας μας αμέσως η ψυχή μας σκιρτά και κλαίει από αγάπη.

Ερώτησις: Θα σωθούμε, Γέροντα;
Απάντησις: Μα γι’ αυτό βάλαμε τα ράσα για να σωθούμε. Ο πνευματικός αγώνας θα μας οδηγήση εις τον Παράδεισον. Το ότι πολεμούμε τους λογισμούς, ο κόπος αυτός θα μας βάλη εις τον Παράδεισο.

Οι εφημερίδες του Ουρανού τα γράφουν όλα όσα γίνονται εδώ και τα καλά και τα κακά.
Εκείνον που μας πληγώνει και μας κάνει να πονάμε οφείλομε να τον αγαπούμε διπλά.
Όπως εξυπηρετείς τον πρώτον, έτσι πρέπει να βοηθής τον δεύτερον, τον τρίτον και τον τελευταίον.
Δεν είναι τα φτερά που μπορούν να υψώσουν τον άνθρωπον πάνω από τη γη, αλλ’ η καθαρότης και η απλότης της καρδιάς. Πρέπει να είσαι απλός στις πράξεις σου και καθαρός στη σκέψι και στα αισθήματα σου. Με την καθαρή καρδιά θα αναζητάς τον Θεό, με την απλότητα θα τον βρίσκεις και θα τον χαίρεσαι. Η καθαρή καρδιά περνά εύκολα τις πύλες του ουρανού.
Η αυταπάρνησις πρέπει να καλλιεργήται μετά διακρίσεως, διότι διαφορετικά φτάνομε στην αυτοκτονία.
Στο πέλαγος της ζωής βρισκόμαστε, πότε θα έχωμεν φουρτούνα και πότε γαλήνη. Η χάρις του Θεού δεν μας αφήνει. Διαφορετικά θα είχαμε καταποντισθή εάν δεν μας συγκρατούσε.
Οι άγιοι πάντοτε εσκέπτοντο την άλλη ζωή. Είναι χάρισμα η μνήμη του θανάτου.
Ο Θεός μάς προφυλάττει από τον πειρασμόν. Δεν αφήνει να πειρασθούμε άνω των δυνάμεων μας. Όλα τα επιτρέπει για το καλό μας.
Όταν αυξηθή η πνευματικότης, θα καταπολεμηθή και η υπνηλία.
Η προσευχή είναι χάρις. Την δίδει ο Θεός όταν υπάρχει ζήλος και ταπείνωσις.
Έχε εμπιστοσύνην εις τον Κύριον για όλα και αυτός θα σε διαθρέψη σε ώρα λιμού.
Με ένα καλόν λόγον διά τον πλησίον σου, υπερασπίζοντάς τον, αγοράζεις τον Παράδεισον.
Η μετάνοια πρέπει να γίνεται όχι διά τον φόβον της τιμωρίας αλλά διότι αμαρτήσαμε προς τον Θεόν.
Γλύκανε τη σκέψι σου με λογισμούς παραμυθίας και ελπίδος, τα λόγια σου πύρωσε τα με τη θέρμη της αγάπης στον Νυμφίο σου και ενθυμού τα δικά του παθήματα τα οποία υπέστη υπέρ σου για να μείνης σταθερή, αφοσιωμένη και ταπεινή.
Παράδωσε τον εαυτό σου ολόκληρο στην προστασία και σκέπη της Παναγίας.
Την φιλοξενία παιδί μου να την αγαπάς γιατί αυτή είναι που ανοίγει τας πύλας του Παραδείσου. Με αυτήν φιλοξενείς κι Αγγέλους «Ξένους ξένιζε ίνα μη τω Θεώ ξένη γένη».
Οι Άγιοι Πατέρες υπετάσσοντο με απλότητα σαν μικρά παιδιά εις ό,τι τους έστελνε ο Θεός, «Έτσι το θέλεις ας γίνη το θέλημα σου».
Η φιλοξενία… η μεγαλύτερη των αρετών. Επισύρει την χάριν του Αγίου Πνεύματος.
Στο πρόσωπο κάθε ξένου, παιδί μου, βλέπω τον ίδιον τον Χριστόν.
Η θλίψις είναι ευάρεστος εις τον Θεόν εφ’ όσον δεν μας αφαιρεί το θάρρος ν’ αγωνιζώμεθα.
Είναι απαραίτητον και συμφέρον να γίνεται κατά περιόδους μια γενική αυτοεξομολόγηση (μνήμη όλων των προτέρων αμαρτημάτων). Το έκαναν και οι Άγιοι.
Χρειάζεται καλλιέργεια για να έχωμεν την αγάπην προς όλους με το μέτρον που θέλει ο Χριστός. Όλα τα ζητήματά σου να τ’ αφήσης στα χέρια του Θεού. Ό,τι θέλεις να το ζητάς σαν το παιδί από τον πατέρα του. Η ευχή είναι δωρεά του Θεού. Να ζητάς πάντα με ελπίδα.
Δεν θα μας σώσουν, αδελφή μου, τα έργα μας, αλλά το άπειρον έλεος του Θεού. Απόκτησε θάρρος και υπομονήν εις τον αγώνα σου…
(Αναδημοσίευσις από το περιοδικόν «Άγιος Νεκτάριος» Θεσ/νίκης του 1982).

Ψυχοσωτήρια Διδάγματα Συγχρόνων Γερόντων Εκδόσεις “Ορθόδοξος Κυψέλη” Θεσσαλονίκη

[ΑΝΑΡΤΗΘΗΚΕ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ “ORTHODOXIA ON.LINE”]