Ο ΜΑΡΤΥΡΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΠΑ-ΓΙΩΡΓΗ ΖΩΗ, (1944) ΤΟΥ ΙΕΡΕΑ ΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕ ΓΙΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΦΟΡΑ ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΘΕΙ ΣΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ!
Στα δύσκολα και σκοτεινά χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, η Ήπειρος γνώρισε πολλές ιστορίες θυσίας, πίστης και ανθρώπινης αξιοπρέπειας…
Μία από αυτές είναι η συγκλονιστική ιστορία του παπα-Γιώργη Ζώη, εφημέριου του χωριού Κεντρικού του σημερινού Δήμου Κεντρικών Τζουμέρκων Άρτας, ενός ιερέα που δεν εγκατέλειψε ποτέ το ποίμνιό του, ακόμη κι όταν ήξερε πως βαδίζει προς τον θάνατο.
Ο π. Γεώργιος Ζώης γεννήθηκε το 1882 στο Κεντρικό και από μικρός ξεχώρισε για τη σεμνότητα και την πίστη του. Σπούδασε στην Ιερατική Σχολή της Άρτας, παντρεύτηκε, απέκτησε έξι παιδιά και το 1911 χειροτονήθηκε ιερέας, υπηρετώντας στο χωριό του με ανιδιοτέλεια και αυταπάρνηση.
Το 1940, αναγνωρισμένος για την ακεραιότητά του, ορίστηκε πνευματικός. Όλοι μιλούσαν για τον «παπά με την καλοσύνη στο βλέμμα» — έναν άνθρωπο που στεκόταν δίπλα σε κάθε φτωχό, σε κάθε άρρωστο, σε κάθε ψυχή που ζητούσε στήριγμα.
Όμως, οι μαύρες μέρες της Κατοχής και οι εμφύλιες συγκρούσεις έφεραν βία, φόβο και διχασμό. Ο παπα-Γιώργης, σταθερός στις αρχές του, αρνήθηκε να πάρει θέση σε πολιτικές αντιπαραθέσεις. Το μόνο του «όπλο» ήταν ο σταυρός και ο λόγος του Θεού. Αυτό όμως στάθηκε αρκετό για να θεωρηθεί «ενοχλητικός».
Τον Μάιο του 1943, συνελήφθη για πρώτη φορά από αντάρτες, αλλά χάρη στις παρεμβάσεις των παιδιών του απελευθερώθηκε. Όλοι τον προέτρεψαν να φύγει, να κρυφτεί. Εκείνος όμως αρνήθηκε: «Το ποίμνιό μου δεν θα το εγκαταλείψω. Αν είναι να πεθάνω, θα πεθάνω εδώ».
Και πράγματι, στις 6 Δεκεμβρίου 1943, οι αντάρτες τον συνέλαβαν ξανά. Τον οδήγησαν δεμένο στο χωριό Ναζαίοι, όπου, κατ’ απαίτηση των κατοίκων, του επέτρεψαν να λειτουργήσει για τελευταία φορά.
Μπροστά στο εκκλησίασμα, με φωνή σταθερή αλλά γεμάτη συγκίνηση, είπε: «Παρακαλώ όλους σας να βαδίζετε τον δρόμο που άνοιξε ο Χριστός. Προσέχετε, γιατί θα έρθουν καιροί που θα εμφανιστούν λύκοι με ένδυμα προβάτου για να σας παραπλανήσουν. Ο Θεός να σας φυλάει».
Μετά τη λειτουργία, οι αντάρτες τον πήραν ξανά. Τον οδήγησαν στο χωριό Χόσεψη (σημερινή Κυψέλη), όπου υπέστη βασανιστήρια που ξεπέρασαν κάθε ανθρώπινο όριο.
Παρέμεινε αγέρωχος και προσευχόμενος, μέχρι που στις 18 Μαρτίου 1944, ενώ τον μετέφεραν προς το Καρπενήσι, δολοφονήθηκε καθ’ οδόν, ριγμένος σε μια χαράδρα.
Το σώμα του παρασύρθηκε από τα νερά του ποταμού, αλλά οι συγγενείς του το ανέσυραν και το έθαψαν κρυφά σε έναν παλιό νερόμυλο, με δάκρυα και σιωπή.
Στις 14 Σεπτεμβρίου 1947, τα λείψανά του ανακομίστηκαν με πάνδημη συμμετοχή πιστών στη Φτέρη Κεντρικού, όπου αναπαύονται μέχρι σήμερα πίσω από το Ιερό της Αγίας Παρασκευής, στο μνημείο που έχτισαν τα παιδιά του.
Η θυσία του παπα-Γιώργη Ζώη ξεπερνά τα όρια της ιστορίας. Είναι η μαρτυρία ενός ανθρώπου που έμεινε πιστός στο καθήκον, στην πίστη και στους ανθρώπους του, ακόμη κι όταν γνώριζε πως πλησιάζει το τέλος.
Μια σιωπηλή μορφή αγιοσύνης, που θυμίζει πως ακόμη και στις πιο σκοτεινές εποχές, το φως της αφοσίωσης και της αγάπης δεν σβήνει ποτέ.
Πηγή: Μητροπολίτου Λήμνου Διονυσίου, Εκτελεσθέντες και μαρτυρήσαντες κληρικοί 1940 – 1949,
Ελεύθερη Σκέψις, Αθήνα, Μάρτιος 2009, Β΄ Έκδοση (Α΄ Έκδοση: 1959).
[ΑΠΟ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ “Ta Nea tis Mikrospilias 24”]