Τί συμβολίζει το θυμίαμα;
Το θυμίαμα αποτελεί μία από τις αρχαιότερες και πιο όμορφες πράξεις λατρείας μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Δεν είναι μία απλή τελετουργική κίνηση ούτε χρησιμοποιείται μόνο για να ευωδιάζει ο Ιερός Ναός. Έχει βαθύ πνευματικό και συμβολικό περιεχόμενο.
Όταν ο Ιερέας θυμιατίζει την Αγία Τράπεζα, τις Ιερές Εικόνες, τα Άγια Λείψανα και ολόκληρο τον Ναό, αποδίδει τιμή και ευλάβεια προς τον Θεό και προς ό,τι είναι αφιερωμένο σε Εκείνον.
Όταν, όμως, στρέφεται προς τους πιστούς και τους θυμιατίζει, δεν τιμά απλώς τα ανθρώπινα πρόσωπα. Τιμά την εικόνα του Θεού που φέρει κάθε άνθρωπος και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος που έλαβε με το Άγιο Βάπτισμα και το Χρίσμα. Ο κάθε βαπτισμένος Χριστιανός είναι ζωντανός ναός του Θεού.
Τι πρέπει να κάνουν οι πιστοί;
Όταν ο Ιερέας θυμιατίζει προς το μέρος τους, οι πιστοί καλό είναι να στέκονται με ευλάβεια, ησυχία και προσοχή. Δεν χρειάζεται να κάνουν μεγάλη υπόκλιση ούτε να δημιουργείται αναστάτωση μέσα στον Ναό.
Μπορούν να κάνουν μία μικρή ευλαβική υπόκλιση της κεφαλής, ως ένδειξη σεβασμού προς την ευλογία και τη χάρη του Θεού. Δεν προσκυνούν τον Ιερέα ως άνθρωπο, αλλά τιμούν την ιερατική διακονία και τη θεία χάρη που μεταδίδεται μέσα από την Εκκλησία.
Μπορούν επίσης να κάνουν το σημείο του Τιμίου Σταυρού, χωρίς βιασύνη και επιδεικτικότητα, προσευχόμενοι εσωτερικά:
«Κύριε, δέξου την προσευχή μου και ελέησόν με».
Το σημαντικότερο δεν είναι μόνο η εξωτερική κίνηση, αλλά η εσωτερική στάση της ψυχής. Ο πιστός καλείται εκείνη τη στιγμή να αφήσει τις σκέψεις, τις συζητήσεις και τους περισπασμούς και να στραφεί με τον νου και την καρδιά προς τον Θεό.
Τι συμβολίζει ο καπνός του θυμιάματος;
Ο καπνός που ανεβαίνει προς τον ουρανό συμβολίζει την προσευχή των πιστών, η οποία υψώνεται προς τον Θεό.
Όπως ο καπνός ανεβαίνει προς τα επάνω, έτσι και η ανθρώπινη καρδιά καλείται να υψωθεί από τα γήινα προς τα ουράνια, από τις μέριμνες προς την προσευχή και από την αμαρτία προς τη μετάνοια.
Ο Ψαλμωδός αναφέρει:
«Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν Σου».
Δηλαδή:
«Ας ανέβει η προσευχή μου ενώπιόν Σου σαν ευωδιαστό θυμίαμα».
Τι συμβολίζει η ευωδία;
Η ευωδία του θυμιάματος συμβολίζει τη χάρη του Θεού, την καθαρότητα της ψυχής και την ευωδία των καλών έργων.
Ο αληθινός Χριστιανός καλείται να γίνεται και ο ίδιος «ευωδία Χριστού» μέσα στον κόσμο, όχι με μεγάλα λόγια, αλλά με την αγάπη, την ταπείνωση, τη συγχώρηση, τη φιλανθρωπία και την καθαρή ζωή του.
Όπως το θυμίαμα ευωδιάζει ολόκληρο τον Ναό, έτσι και ένας άνθρωπος που έχει μέσα του τον Χριστό μπορεί να μεταδίδει ειρήνη, αγάπη και παρηγοριά στους ανθρώπους γύρω του.
Τι συμβολίζουν τα αναμμένα κάρβουνα;
Τα αναμμένα κάρβουνα μέσα στο θυμιατό συμβολίζουν τη φλόγα της πίστεως και τη θερμότητα της αγάπης προς τον Θεό.
Το θυμίαμα δεν μπορεί να προσφέρει την ευωδία του χωρίς τη φωτιά. Κατά παρόμοιο τρόπο, και η προσευχή μας δεν πρέπει να είναι ψυχρή, τυπική και αδιάφορη. Χρειάζεται ζωντανή πίστη, μετάνοια και αγάπη.
Η φωτιά μάς υπενθυμίζει ακόμη ότι η χάρη του Θεού καθαρίζει, φωτίζει και μεταμορφώνει τον άνθρωπο, όταν εκείνος πλησιάζει τον Θεό με ειλικρίνεια.
Τι συμβολίζει το θυμιατό;
Το θυμιατό συμβολίζει κατά την εκκλησιαστική παράδοση την ανθρώπινη φύση του Χριστού, ενώ τα αναμμένα κάρβουνα τη θεότητά Του. Όπως το κάρβουνο καίει και φωτίζει χωρίς να καταστρέφει το θυμίαμα, έτσι και στον Χριστό ενώθηκαν η θεία και η ανθρώπινη φύση χωρίς σύγχυση και χωρίς διαίρεση.
Οι αλυσίδες του θυμιατού συμβολίζουν, σύμφωνα με μία γνωστή ερμηνεία, τους τέσσερις Ευαγγελιστές, ενώ τα μικρά κουδουνάκια συμβολίζουν το κήρυγμα του Ευαγγελίου που ακούστηκε σε ολόκληρο τον κόσμο.
Γιατί θυμιατίζονται οι εικόνες και οι πιστοί;
Οι Ιερές Εικόνες θυμιατίζονται προς τιμήν των εικονιζόμενων προσώπων: του Χριστού, της Παναγίας και των Αγίων.
Οι πιστοί θυμιατίζονται επειδή είναι πλασμένοι «κατ’ εικόνα Θεού» και επειδή, με το Βάπτισμα, έγιναν μέλη του Σώματος του Χριστού.
Γι’ αυτό και όταν ο Ιερέας θυμιατίζει το εκκλησίασμα, η σωστή στάση δεν είναι ούτε η αδιαφορία ούτε η υπερβολή. Είναι η ήρεμη και ευλαβική υπόκλιση, η προσευχή και η συναίσθηση ότι ο Θεός καλεί κάθε άνθρωπο να καθαρίσει την καρδιά του.
Η ουσία του θυμιάματος
Το θυμίαμα μάς θυμίζει ότι η ζωή μας πρέπει να γίνει μία συνεχής προσφορά προς τον Θεό.
Όπως ο κόκκος του θυμιάματος προσφέρεται, καίγεται και σκορπίζει την ευωδία του, έτσι και ο Χριστιανός καλείται να προσφέρει τον εαυτό του με αγάπη, θυσία και ταπείνωση.
Κάθε φορά, λοιπόν, που ο Ιερέας θυμιατίζει, ας μην παραμένουμε απλοί θεατές. Ας υψώνουμε μαζί με τον καπνό του θυμιάματος και τη δική μας προσευχή:
«Κύριε, καθάρισε την καρδιά μου, φώτισε τον νου μου και κάνε τη ζωή μου ευωδία αγάπης ενώπιόν Σου και ενώπιον των ανθρώπων».
Από τη σελίδα: “Konstantinos Kavalaris”