Η απουσία του ενός δεν είναι απλώς ένα κενό στη στατιστική είναι ρήγμα στην ύπαρξη
Μέσα στο απέραντο τοπίο της ύπαρξης, η εικόνα του Ποιμένα που αφήνει πίσω του τα ενενήντα εννιά πρόβατα για να αναζητήσει το ένα που χάθηκε, αντηχεί σαν άχρονο ουράνιο άσμα∙ μια παραβολή που διασχίζει αιώνες, καρδιές και ιδεολογίες. Είναι άραγε μια απλή ιστορία αγάπης; Ή μήπως μια κραυγή της θεϊκής παραδοξότητας;
Το πλανηθέν πρόβατο δεν είναι απλώς ένα ζώο που έστριψε λάθος σε κάποιο λόφο∙ είναι το σύμβολο του ανθρώπου που τολμά να φύγει, να χαθεί, να αμφισβητήσει. Είναι ο άσωτος, ο αναζητητής, ο μοναχικός στοχαστής, ο ταλαιπωρημένος από τον κόσμο, ο πληγωμένος από την αγάπη. Και ο Ποιμένας, αυτός ο θεανθρώπινος αρχέτυπος, είναι εκείνος που δεν λογίζεται τον κόπο, δεν φοβάται το σκοτάδι, δεν υπολογίζει την πλειοψηφία. Γιατί για Εκείνον, η μονάδα είναι το σύμπαν ολόκληρο.
Η παραβολή αυτή συγκλονίζει όχι μόνο για τη θεολογική της διάσταση, αλλά και για το ψυχολογικό της βάθος. Πόσες φορές δεν νιώσαμε εμείς το χαμένο πρόβατο; Εκείνο που δεν το χωρούσε η ποίμνη, που τραβούσε το δικό του μονοπάτι, που έψαχνε νόημα πέρα από το συνηθισμένο. Και πόσες φορές δεν νιώσαμε εγκαταλελειμμένοι; Κι όμως, αυτή η εγκατάλειψη είναι φαινομενική. Στην πραγματικότητα, εκείνη ακριβώς τη στιγμή αρχίζει η αναζήτηση.
Η αγάπη που εγκαταλείπει τους πολλούς για να βρει τον ένα, δεν είναι απλώς ανιδιοτελής∙ είναι εκστατική, υπερβατική, σχεδόν παράλογη. Είναι η ίδια αγάπη που οδηγεί τον Χριστό στον σταυρό για έναν κόσμο που Τον απέρριψε.
Η φιλοκαλική διάσταση αυτής της ωδής δεν έγκειται μόνο στην αναφορά στον Ποιμένα, αλλά και στην έκσταση της αγάπης Του. Στην παράδοση της Ορθοδοξίας, η αγάπη αυτή είναι φλόγα που καίει δίχως να καταστρέφει, φώς που αποκαλύπτει χωρίς να τυφλώνει. Είναι το άγγιγμα της Χάριτος που βρίσκει την ψυχή στο πιο απόκρυφο σπήλαιο του “είναι” και την επαναφέρει στο φώς χωρίς εξαναγκασμό, μόνο με τη δύναμη της παρουσίας. Η μετάνοια, στην ουσία της, δεν είναι επιστροφή από φόβο, αλλά από ερωτική συγκίνηση.
Η παραβολή ανατρέπει την αριθμητική της λογικής. Στον κόσμο των ανθρώπων, το πλήθος υπερέχει του ατόμου. Στον κόσμο του Θεού, το άτομο καθορίζει την πληρότητα του Όλου. Η απουσία του ενός δεν είναι απλώς ένα κενό στη στατιστική είναι ρήγμα στην ύπαρξη. Ο Θεός δεν ησυχάζει αν λείπει ένας. Γιατί ο ένας είναι η εικόνα Του. Κάθε πρόσωπο μοναδικό, ανεπανάληπτο, αναντικατάστατο.
Στην παραβολή, βλέπουμε μια τολμηρή αμφισβήτηση της συμβατικής ασφάλειας. Η ποίμνη αντιπροσωπεύει την κοινωνική ομοιομορφία, την «καλή τάξη». Το πρόβατο που χάνεται, είτε από αδυναμία είτε από επιθυμία εξερεύνησης, γίνεται σύμβολο του περιθωρίου, του διαφορετικού, του ανθρώπου που δεν «χωράει». Και η θεϊκή πρωτοβουλία να αναζητηθεί αυτό το πρόβατο, σηματοδοτεί μια προτεραιοποίηση του προσώπου έναντι της μάζας. Πρόκειται για έναν βαθύ επαναπροσδιορισμό της αξίας: δεν σώζεται η κοινωνία χωρίς τον άνθρωπο∙ και ο άνθρωπος δεν είναι ποτέ απλώς μέρος ενός συνόλου, αλλά ο κόσμος ολόκληρος.
Η παραβολή γίνεται ποίηση. Όχι λόγω του ύφους της, αλλά λόγω της ουσίας της. Η ποίηση, εξ ορισμού, είναι το πέρασμα από το φανερό στο άφατο. Το πλανηθέν πρόβατο είναι η δραματική έξαρση του ανθρώπινου δράματος, ο ήρωας μιας υπαρξιακής τραγωδίας που καταλήγει, όχι σε κάθαρση δια του πόνου, αλλά σε λύτρωση δια της συνάντησης. Η εύρεση δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή. Ο Ποιμένας δεν επιστρέφει απλώς με το πρόβατο στους ώμους∙ επιστρέφει με μια νέα ποίμνη, μεταμορφωμένη από το θαύμα της προσωπικής αγάπης.
Στην καρδιά αυτής της ιστορίας πάλλεται η απροσμέτρητη ελπίδα: ότι όποιος κι αν είσαι, όσο μακριά κι αν βρεθείς, υπάρχει κάποιος που σε αγαπάει τόσο βαθιά, ώστε να εγκαταλείψει τα πάντα για σένα. Κι αυτή η αγάπη, όταν τη συναντήσεις, δεν σε επιστρέφει πίσω «ίδιο»∙ σε ανασταίνει.
Μακάρι να ήμασταν όλοι το χαμένο πρόβατο κι ας περάσουμε απ’ το σκοτάδι: αρκεί να ζήσουμε έστω και για λίγο τη συγκλονιστική εμπειρία να αγαπηθούμε μέχρι τέλους.
Από τη σελίδα: “Κούρος Αλέξανδρος”